Foto-essay: de sfeer van een clubavond in beeld

Dinsdag half zeven. De deuren van het clubhuis gaan open en binnen een kwartier zijn de eerste borden neergezet. Wat volgt is een avond die voor buitenstaanders misschien gewoon lijkt, maar voor de deelnemers een vast ankerpunt in de week is. Dit foto-essay legt die avond vast in twaalf beelden en bijschriften.

Aankomst en voorbereiding

De eerste spelers arriveren vroeg. Zij kennen hun vaste plek, hun vaste tegenstander voor de eerste partij en de vaste volgorde van het klaarzetten. De schaakstukken worden gesorteerd, de klokken worden ingesteld, de tafeltennisballen worden geteld. Er is iets rustgevends aan die herhaling. Het ritueel maakt van een gewone avond iets dat ertoe doet.

Aan de tafeltennistafel is de warming-up al begonnen. Twee spelers slaan de bal heen en weer in een rustig tempo dat langzaam toeneemt. Hun bewegingen zijn vloeiend en bijna meditatief. Aan de andere kant van de zaal bestudeert een schaakspeler zijn openingsnotities. Hij heeft een nieuwe variant uitgewerkt en wil die vanavond uitproberen.

Een clubavond is geen evenement. Het is een gewoonte die mensen bij elkaar houdt.

Midden in de avond

Rond kwart over acht is de zaal op zijn volst. De partijen zijn in volle gang, de gesprekken tussen de rondes zijn kort maar intensief. Er wordt gelachen om een gemiste slaande bal, er wordt gefronst over een onverwachte tegenzet. De sfeer is geconcentreerd maar nooit gespannen. Men weet hier dat verliezen onderdeel is van het spel, en dat de volgende partij altijd beter kan zijn.

De jongste speler van de avond is veertien jaar. Hij zit tegenover een man van drieënzestig en zij zijn volledig gelijkwaardig aan het bord. Dat is een van de mooie eigenschappen van schaak: leeftijd, achtergrond en ervaring buiten de club zijn aan het bord volkomen irrelevant. Wat telt, zijn de stukken en de klok.

Het einde van de avond

Rond tien uur worden de borden opgeruimd. De scores worden genoteerd in het clubregister. Er wordt nagepraat over stellingen en rallies. Wie er vanavond gewonnen heeft, is eigenlijk bijzaak - het gaat om de partij zelf, om het terugzien van bekende gezichten en om de voldoening van een avond goed gespeeld. Volgende week dinsdag beginnen wij opnieuw.